Noong unang panahon, kapag pinag-uusapan ang pag-withdraw ng pera sa El Nido, talagang sakit ito ng ulo. Wala talagang kahit isang ATM sa bayan. Kailangang mag-plano ng maaga ang mga turista — mag-withdraw ng malaking halaga ng cash sa Puerto Princesa bago bumiyahe, o makipag-juggle sa kakaunting hotel at restaurant na tumatanggap ng credit card — kadalasan ay ‘yung mga pinaka-mahal sa bayan.

Buti na lang, malaki na ang pinagbago ng sitwasyon sa nakalipas na ilang taon. May ilang ATM na nga ang nag-set up sa El Nido, at malaking bagay ito para sa mga bisita. Eto ang dapat mong malaman ngayon para makapag-withdraw ng cash nang walang masamang sorpresa, at maiwasan ang mga fees na mabilis magpataas ng gastos.

May mga ATM na sa wakas sa El Nido

Hindi na katulad noon, makakakita ka na ngayon ng ilang ATM sa iba’t ibang sulok ng bayan, lalo na sa town center at sa mga lugar na maraming bisita. Hindi mo na kailangang bumiyahe pabalik ng ilang oras papuntang Puerto Princesa para lang mag-withdraw ng cash!

Pero tandaan, dalawang klase ng ATM ang makikita mo sa El Nido, at malaki ang pagkakaiba ng dalawa pagdating sa budget mo.

Mag-ingat sa mga “private” ATM (ang pinakamadalas makita)

Karamihan sa mga ATM na makikita mo sa El Nido ay mga “mobile” o independent ATM, naka-install sa mga sari-sari store, hotel, o sa gilid ng kalsada. Convenient sila dahil marami at nakakalat, pero mataas ang fees nila:

Asahan mong mga 10% hanggang 11.5% ng amount na nilabas mo ang singil sa bawat transaction. Kung paulit-ulit kang mag-withdraw sa buong bakasyon mo, mabilis tumaas ang gastos — at ‘yan ay hindi pa kasama ang fees na sinisingil ng sarili mong bank sa kanilang side.

Mga bangko: ang pinakamagandang option

Karatula ng BPI (Bank of the Philippine Islands) — may ATM na ang bangko sa El Nido

Ngayon, may ilang bangko na ring nagbukas sa El Nido, at malaking bagay talaga ito. Ang ATM ng mga bangko tulad ng BPI, BDO, at Metrobank ay kadalasang nag-aapply ng fixed fee na mga 250 PHP kada withdraw, mas sulit kumpara sa mga private ATM lalo na kung mag-withdraw ka ng ilang libong pesos sa isang upuan. Kung may pagpipilian ka, palaging piliin ang ATM ng bangko kaysa sa “private” ATM.

Withdrawal limits: hanggang ngayon ganun pa rin

Tulad ng ibang lugar sa Pilipinas, karamihan ng ATM ay may limit pa rin na 10,000 PHP kada transaction. Ang magandang balita, pwede ka namang mag-withdraw ng sunud-sunod (basta payagan ka ng sarili mong bank), at mas mura pa rin ito kaysa sa paulit-ulit na paggamit ng private ATM.

Isipin ang bangko mo bago umalis

Maliit na paalala na palaging useful bago magbiyahe sa Pilipinas: i-check ang withdrawal limits sa abroad at ang fees na sinisingil ng bank mo. May ibang credit card o debit card na automatic na bina-block ang withdraw sa labas ng Europa, may iba namang naniningil ng fixed fee o percentage sa bawat international transaction. Isang tawag lang o mensahe sa banking advisor mo bago umalis, malayo ang mailalayo nito para maiwasan ang mga sorpresa pagdating sa El Nido.

Sa madaling salita

Hindi na kasing-hirap ang pag-withdraw ng pera sa El Nido kumpara noong nakaraang ilang taon. Sa dami ng ATM at sa pagdating ng mga bangko, madali ka nang makakahanap ng cash sa lugar. Ang pinakaimportanteng tip na dapat tandaan: palaging piliin ang ATM ng mga bangko para maiwasan ang 10% fees ng mga private ATM. At magdala ka pa rin ng konting reserve cash na ni-withdraw mo sa Manila o Puerto Princesa bago umakyat, para hindi ka mabigla kung sakaling magkaroon ng brownout o mawalan ng laman ang ATM — nangyayari pa rin ‘yan paminsan-minsan.

📜 Para sa rekord — ang sitwasyon noong 2017

Pinapanatili ng bahaging ito ang orihinal na teksto ng artikulo nang ito ay i-publish noong 2017, noong walang pa ring ATM sa El Nido. Ang mga rekomendasyon sa ibaba (mag-withdraw sa Puerto Princesa, magbayad gamit ang credit card) ay nakomplete na — o naging out-of-date — dahil sa update sa itaas.

Hindi laging nababanggit ng mga guidebook at, kung hindi ka nag-research bago dumating, posibleng magulat ka pagdating mo: walang ATM sa El Nido!

Sa oras na isinusulat namin ito, ilang taon na ring pinag-uusapan ang pag-install ng ATM sa El Nido. Para sa isang lugar na ganito katanyag sa mga turista, magandang balita sana iyon… Kasi araw-araw, may mga turistang dumarating sa bayan na hindi nakapag-withdraw ng sapat na pera para masakop ang lahat ng gastos nila habang nandoon.

Naghahanap sila ng lugar kung saan pwedeng mag-withdraw, o pinipili ang kanilang hotel, restaurant, at activities base lang sa isang criteria: kung pwedeng magbayad gamit ang credit card! Karaniwan, mas tumataas ang gastos dahil dito, lalo na pagdating sa pagkain, kasi kakaunti lang ang lugar na tumatanggap ng credit card, at kadalasan ay ‘yung mga nasa mas mataas na price range…

Kaya paano nga ba kumuha ng cash sa El Nido? Paano mag-withdraw kung walang ATM? Paano magbayad kung hindi ka makakuha ng kahit konting cash? Wag mag-alala: may mga solusyon at mga tip. Eto ang mga ‘yon.

Mag-plano ng maaga at mag-withdraw sa Puerto Princesa

Magagamit lang ang solusyon na ito kung wala ka pang nasa El Nido… O kung handa kang sumakay ng bus o van at bumalik sa Puerto Princesa: 5 hanggang 7 oras ang biyahe paalis, ganun din ang pabalik, halos dalawang buong araw ang masasayang para sa isa (o ilang) operasyon ng withdraw. Pagdating mo sa Puerto Princesa, makakakita ka ng ilang ATM, nasa mga bangko (BPI, BDO, Metrobank…), at pati sa mga mall tulad ng Robinsons Place o SM City. Samantalahin mong magpuno ng cash: karamihan ng ATM sa Pilipinas ay may limit na 10,000 PHP kada transaction, pero pwede kang mag-withdraw nang paulit-ulit.

Mag-book at magbayad online bago dumating

Isa pang magandang ideya para mabawasan ang cash budget mo sa lugar: mag-book at magbayad online ng kasing dami ng services bago ka dumating. Hotel, island hopping tours, transport, scooter rental… Marami nang prestadors ang tumatanggap ng credit card o PayPal payments sa kanilang website o sa mga platform tulad ng Booking.com o Agoda. Pagdating mo sa El Nido, “ang natitira na lang” ay pagkain, mga maliliit na tricycle rides, at konting extras na babayaran sa cash — mas madaling i-plano ang ganitong budget.

Hanapin ang mga hotel at restaurant na tumatanggap ng card

May ilang hotel at restaurant sa El Nido na tumatanggap ng credit card (Visa, MasterCard, minsan Amex). Madalas ito sa mga mid-range hanggang upper-range establishments, at sa ilang restaurant sa tabing-dagat. Pero mag-ingat: karamihan ay naniningil ng 3% hanggang 5% commission sa credit card payments para masakop ang kanilang fees. Palaging magtanong bago umorder o mag-reserve, at tandaan na pwedeng mag-down ang Internet connection o ang terminal — kung mangyayari iyon, kakailanganin mong magbayad ng cash!

Sa huling resort: ang mga “money changer”

Kung talagang naubusan ka na ng cash at may dala kang foreign currency (euros, dollars), may ilang money changer sa El Nido. Hindi pinakamaganda ang mga rate (malayo pa nga), at malaki rin ang commission, pero nakakatulong ito sa emergency. Wag mong gawing pangunahing strategy ito: mas mainam na maghanda ka ng sapat na cash budget pagdating mo pa lang.